JHassan
07-15-2006, 05:12 PM
<p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin: 0in 0in 0pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: center" align="center"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 20pt; font-family: "traditional arabic""><p>*</p></span></b></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin: 0in 0in 0pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: center" align="center"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 20pt; font-family: "traditional arabic"">العلم يتكلم العربية .... لكن بشروط!!</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 20pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin: 0in 0in 0pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p>*</p></span></b></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin: 0in 0in 0pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">عبدالله القفاري<p></p></span></b></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin: 0in 0in 0pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p>*</p></span></b></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin: 0in 0in 0pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic"">****</span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">من القضايا التي تثار على الصعيد العربي، على مستوى الثقافي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">والاكاديمي، وتعقد لها بعض الندوات والمؤتمرات بين حين وآخر، قضية في غاية الأهمية،</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">لكنها تبدو اليوم من اقل المسائل اهتماما، وتتوارى مؤتمراتها الضعيفة وندواتها</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الصغيرة خلف حالة عربية لم تعد فيه هذه القضية او المسألة من القضايا الجوهرية او</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">من المفكر فيه... بل ان هناك ردة ونكوص عن التعليم بالعربية على مستويات كثيرة - من</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">التعليم - تجعل اثارتها بين وقت واخر من باب استعادة قضية جوهرية اصبحت محل تجاهل</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">اذا لم يكن محل تندر.. على الرغم من ثقتي التامة انها تدور في عقول الكثيرين من</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">دراسين او اكاديميين او باحثين او قراء متابعين.. ربما لديهم ذات الهاجس لكن ربما</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">يفتقرون إلى رؤية قادرة على تنظيم الجهد لمواكبة عمل او نشاط علمي في هذا المجال او</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الحقل.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">هذه القضية هي تعريب العلوم.. بكل مايترتب عليها من نقل وترجمة وتدريس واستخدام</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">للمصطلح العلمي العربي... اي التعليم والتفكير باللغة الام في حقول العلوم كافة</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">وبلا استثناء.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">اني على اتم استعداد من واقع قارئ ومشارك وباحث في هذه المسألة، على مناقشة اي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">افكار او تحفظات قد تثار هنا وهناك، ومنطلق إثارة هذه الدعوة المتتجددة وليست</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الجديدة، ليس مجرد شعور عاطفي او ترويجا لافكار قومية او مداعبة لحس عروبي.... على</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الرغم اني لااخجل من كل هذه المشاعر اذا لم اكن فخورا بها. المسألة ليست ترفا فكريا</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">او تعصبا قوميا او وفاء لمعنى الانتماء للغة الام.، انها مسألة حضارية اولا واخيرا،</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">انها عنوان تقدم حقيقي في سجل نهضة.. للاسف هناك ردة واضحة وكبيرة في المنطقة</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">العربية عن التعليم الجامعي باللغة العربية ليس فقط في التخصصات العلمية فقط، ولكن</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">على مستوى حتى العلوم الانسانية وخاصة في جامعات القطاع الخاص التي لم تأخذ من وهج</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">العولمة سوى الانحياز للتعليم باللغة الأجنبية على اعتبار ان سوق العمل ومنافع</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">البشر وادوات الاتقان رهن هذه اللغة. والتعليم الجامعي في القطاع الخاص في المنطقة</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">العربية له قصة اخرى، فهو تعليم تجاري يتوسل المعنى التجاري قبل اي شيء آخر، لكنه</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">ايضا يساهم في التكريس لهذا التحول عبر الترويج للتعليم باللغات الأجنبية باعتبارها</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">لغة العصر، وبين معنى الجامعات الخاصة في الغرب - والتي اصبح بعضها من اكثر</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الجامعات عراقة - التي انشئت كأعمال خيرية لخدمة مناطق او شرائح اجتماعية معينة وهي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">تعتمد على التبرعات والهبات.. تصبح لدينا مشروعات تجارية بحتة تستهدف الربح المادي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">وتتوسل كل معطيات الشارع الذي يبحث عن الوظيفة حتى باستدعاء لغة اجنبية في التعليم</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">لايتوقع ان تضيف الكثير لأجندة تنمية ضمن المعطيات الموجودة اليوم.. وتلك قصة اخرى</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">ليس هذا مجال بحثها.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">اذا كانت اللغة هي وعاء العلم، واذا كانت اللغة هي اداة التفكير ايضا، فمن يقوى</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">على انتزاع اللغة الام من عقول ابنائها، ثم ضخ هذا الهجين اللغوي في عقول الدارسين،</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">فلا هم اتقنوا اللغة ولاهم استعادوا أداة التفكير.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">هاتوا دولة واحدة في العالم تمكنت من تحقيق سجل ممتاز في مشروع تقدم وهي تنحاز</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">للتعليم بغير لغتها الام. ان العرب اليوم هي الأمة الوحيدة التي لاتكاد تعثر سوى</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">على نماذج نادرة تحاول ان تبقي على مؤسسات تعليم العلوم في المرحلة الجامعية بلغتها</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">العربية. ان سجل التقدم والنهضة خاصه في المنظومة التقنية، لم تعتمد يوما فقط على</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">دارسين ومبتعثين اتقنوا اللغة وثم عادوا للتعليم بها او ممارسة اعمالها باستخدام</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">تعبراتيها ومصطلحاتها إنها ايضا لغة علم وعمل تطال القطاع الاوسع من المشتغلين في</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">هذه المجالات. هذا الانفصال الحاد بين قطاع عريض من خريجي جامعات لم يحصدوا من</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">التعليم سوى لغة مرتبكة ومن قطاع اعرض من خريجي الثانويات الذين ينتظرون التأهيل</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">وبين شرائح ضيقة درست في الخارج لسنوات تطول او تقصر .. لن يمكن من ترسيخ اداة علم</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">حقيقة بين يدي الشرائح العريضة مالم ينظر لمسألة اللغة في التعليم باعتبارها تحدي،</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">لايمكن التفكير بالتصدي له بالطرق الاكثر كلفة والاقل نجاحا. الاتقان يبدأ</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">بالاستيعاب، والاستيعاب لايمكن ان يتم سوى بالتفكير من خلال اللغة، واللغة الام هي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">المعبر الوحيد القادر على ولادة حالة استيعاب وتمثل. . وإلا فسوف تضيع جهود في حال</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">التعليم بلغة والتفكير والتعبير بلغة اخرى.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">اللغة العربية ليست لغة طارئة على العلوم، والعلوم المعنية هنا هي العلوم</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الأساسية والأخرى التطبيقية كالهندسة والطب والزراعة وغيرها، وكل ماله علاقة بفروع</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">العلوم التي تحمل صفة العلم التطبيقي او التجريبي او التقني... هذه اللغة ليست</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">طارئة على العلم تاريخيا، وتلك لاتحتاج لمزيد من تعليق خاصة في فروع علوم كالطب او</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الرياضيات او الكيمياء، كما أنها ليست غريبة على مستوى المصطلح العلمي الأساسي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">المتداول اليوم. والانحياز للتعليم باللغة العربية باعتبارها اللغة الأم لايحمل في</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">مضمونه الانفصال عن تطور العلم، فتلك الحجة التي ترى أن أي محاولة لتعليم العلوم</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">باللغة العربية هي اضعاف ملكة الطالب او الدارس او الخريج او امكاناته اللغوية على</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">متابعة التحصيل او متابعة التطور في مجال الاختصاص.. فلم يقل عاقل ان التوقف عند</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">حدود التعليم باللغة الام يعني التوقف عن ابتعاث الدارسين للخارج ولايعني اهمال</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">اللغات الأجنبية التي تكتب وتنشر بها هذه العلوم.. لكن من قال ان القطاع العريض</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الذي عليه ان يستوعب العلوم او يعمل في قطاعاتها هو مشروع مبتعث فقط، ومن قال انه</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">لاتتوفر وسائل اكثر جدوى في النقل والنشر لتصبح اللغة العربية لغة علم من خلال</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">التراكم المعرفي. ان بناء مشروع واحد ضخم ومركزي للترجمة السريعة لمتابعة التطورات</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">العلمية الآنية ونشرها، وبناء مشروع كبير لانتاج كل ادوات التعليم من كتاب مترجم او</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">مؤلف او مراكز لترجمه المصطلحات ونشرها او معاهد متخصصه للتدريب على افضل الوسائل</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">على التعليم العلمي باللغة العربية وتوفير كل وسائل دعم مشروع كهذا، لاتزيد كلفته</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">عن قيمة بضعة دبابات ربما يأكلها الصدأ وتحال إلى التقاعدي بعد سنوات قد لاتطول.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">كل دول العالم الناهضة والمبشرة بنمو واعد تدرك هذه الحقيقة، وهي تعمل عليها بلا</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">كل في تمكين لغتها الوطنية او القومية من العلم، لن أدلل بدولة مثل اسرائيل التي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">أحيت اللغة العبرية من حالة موت حتى أصبحت لغة علم وتعليم وتراكم معرفي، لكن من</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الممكن الاستشهاد بدول اخرى مثل ماليزيا او ايران او كوريا وغيرها... الانحياز</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">للتعليم باللغة الأم لايعني الانفصال عن التقدم العلمي في مجالاته الواسعة وفي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">معاقل انتاجه ونشر ابحاثه.. ان وسائل الترجمه اليوم ومشروعات النقل وتوظيف التقنية</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">المتطورة في هذا المجال كاف لاحداث نقلة نوعية كبيرة في تراكم معرفي له شروطه</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">ومدارسه وأساليبه.. هذا النقل هو خطوه مهمة في تعريب العلوم ليتم في مرحلة اخرى</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">استيعابها بشروطها .. حتى الوصول إلى مرحلة انتاجها بوسائل التفكير لا تتعسف اللغة</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">ولا ترهبها ولاتراها حاجزا مقلقا يحول دون التفكير والتعبير ثم الانتاج ثم التراكم</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">المعرفي الخلاق.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">في مسألة جودة التعليم، هناك العديد من الدراسات التي يمكن العودة إليها لتكشف</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">ان درجة الاستيعاب للمادة، والقدرة على التفكير بالعلم وتثمل المادة العلمية،</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">والقدرة على الاجابة عن تساؤلاتها كانت افضل بمراحل في حالة التعليم باللغة الام</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span>.. </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">احيل اي باحث او مهتم إلى بعض مؤتمرات او ندوات تعريب العلوم.. واذكر منها مؤتمر</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">تعريب العلوم الطبية الذي عقد بالبحرين قبل سنوات حيث قدم الدكتور زهير السباعي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">تجربة جديرة بالقراءة، عندما انحاز لتعليم مادة طب المجتمع التي يدرسها انذاك</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">بالعربية.. ونتائج القياس التي كانت مبهرة على مستوى استيعاب الطلاب للمادة وتمثلهم</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">لمفرداتها وقدرتهم على التعبير عنها. او تجربة الجامعة الأردنية قبل سنوات - لا</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">اعلم الان إلى أين مضت - عندما بدأت تعليم مواد كلية العلوم بالعربية وأظهرت دراسة</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">نشرها احد الباحثين حينها تلك النتائج المبهرة للطلاب مقارنة باسلافهم التي تعطي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">دلالة واحدة على عمق الاستيعاب وبالتالي تحقيق درجات متميزة في النجاح.. ناهيك اننا</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">نظلم اللغة الأجنبية اذا تحدثنا ان ثمة تعليم بلغة اجنبية حتى في كليات الطب، حيث</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">تبدو فيها لغة التعليم في البلدان العربية لغة هجينة ربما تكون انجلو - اربيك او</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">فرانكو - اربيك او اي شيء اخر.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">هناك مسألة اخرى تثار بين المهتمين بمسألة النقل والترجمه والتعريب وهي تدور حول</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">المصطلح العلمي وكيفية التعامل معه، واعتقد ان اثارة هذه المسألة ربما تحمل احياناً</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">مدلولا سلبيا يجهض فكرة المبادرة، ولو اطلع هؤلاء على الجهود المبذولة حاليا في</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">اكثر من مشروع يستهدف التعامل مع المصطلح العلمي لوجودوا ان ثمة غنىً كبيراً في هذه</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">الجهود، بالإضافة إلى أن مسألة توحيد المصطلح مسألة لاتعني الكثير، المعول عليه</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">استخدام المصطلح،</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">وإشاعته ونشره، وبعدها يبقى المصطلح الجيد مثل العملة الجيدة التي</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">تطرد العملة الرديئة.. ولا مشاحه في الاصطلاح مادام المفهوم العلمي يقترب من ذهن</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">دارس.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">اعتقد انه لا حل لمسألة جوهرية ومهمة مثل تلك سوى حلين، اما ان ننحاز في التعليم</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">منذ الايام الأولى للغات الأجنبية حتى تندثر اللغة العربية كاداة تعليم وتفكير وهذا</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">انفصال حاد وحكم بالموت على الشعوب وتبعية عمياء وينتج ثقافة شوهاء ومسألة لايمكن</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">قبولها او حتى مناقشتها لانها تقضي على أهم اساس حضاري وتعني مسألة وجود وهي مسألة</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">عقائدية اولا واخيرا .. او ان نعود للتفكير بطريقة اكثر رشدا واستلهاما لمعنى اللغة</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">في التعليم بل معنى اللغة في مشروع نهضة او حضارة او تقدم.</span></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">كنت اود الحديث عن الشرط الاكثر اهمية في اي مشروع يستهدف استعادة اللغة العربية</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">لتصبح لغة علم وتعليم وانتاج وابداع.. وهو شرط كثيرا ما يستعاد في الندوات او</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">المحاضرات التي تعالج هذه المسألة.. ألا وهو شرط القرار السياسي. وهذا ماسيكون محور</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 14pt; mso-bidi-font-family: "traditional arabic""><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic"">حديث قادم.<p></p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic""><p>*</p></span></b></p><p dir="rtl" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 14pt; font-family: "traditional arabic""><u>المصدر</u>: صحيفة الرياض<p></p></span></b></p>